ጸሓይ ኣብ ዓዱኹም ኣላትኩም ዶ?

ኣንታይ  ዝበልዎ  ዓሻ  ሕቶ’ዩ  እዚ !

ወላ  ንሓደ ካብ  ኣላስካ  ዝመጸ ወዲ  ኣስኪሞ  ‘ዉን  ከምዚ ዓይነት  ጥያቀ  ምቅራብ  ኩልኩል  ሙኻኑ  ዘይ ፈልጥ  ኣሎና? ነዚ  ዝመስል  ሕቶ  ዘቅርብ  ድማ  ንስሙ  ኣብ  ሊስታ  ናይ  ዝዓሸዉ  ሰባት  ብምስፋር  ጥራይ  ዝሓልፈሉ   ኣይኮነን ። ካብኡ   ዝገደድ  ኣሎ. . . . .

ምናልባት  ንሓደ  እንተ  ብስደት  እንተ  ብዝሮት  ናብ ዓድኻ ዝመጸ  ጋሻ  ፡ ምስ  ዓዱ  ከላልየካ  ዝክእል   ሽሕ  ሕቶ  ክትድርብየሉ  ሓላል እዩ ። ሕቶኻ  ግና ካብ  ጆኦግራፊ ፡ ፖሎቲካ ፡ ኢኮኖምያ ፡ ሕብረተሰብ ፡ ታሪኽ ፡ቓንቃ ፡ ባህሊ ፡ ሃይማኖት ዝመሰሉ ወጺኡ  ብጥሪኣ ‘ጻሓይ ኣብ ዓድኹም ኣላትኩም’ዶ’ ዝብል ምስዝኾውን ፡ ጸርፊ ንነብስኻ ፡ ጽርፊ ንሕብረተሰብካ ፡ጸርፊ ንሃገርካ  እዩ ።

መን ፡ ወዲ መን ፡ ወዲ’በይ እዩ ከምዚ ኢሉ  ዝሓትት ዶ ትብሉ ኣሎኹም ? ከዕልለኩም እየ ! ነምሺ በስ ድዮም ዝብሉ ሰብ  ሶዳን  ነምሺ  በስ. . . .    ኣነ  ዝሰማዕኩዎን  ዝራኹዎን  ክጽሕፍ  እየ ። ንስኹም ድማ ኣንብቡ. . .

ሓደ  እዋን  እዩ ፡ ሶዳን  በጺሑ   ንዝተመልሰ  ዘመደይ   ክርኢ ፡ ብኡ ቢለ ድማ ድሃይ ስደትን ስደተኛታትን  ንከጥልል  ናብ  ቤቱ ይኸደልኩም ። ገሪሙኩም  ዶ . . .ንገለና  ሶዳን በጺሑ  ተመሊሱ  ዝብል  ዘረባ  እንክንሰምዕ  ድንቅ  ኢና  ንብል ። ከምዚ  መይቱ  ነይሩስ  ተንሲኡ  ዝተባሃልና ድማ  ሶዳን  በጺሑ  ከመይ  ኣቢሉ  ይምለስ  ኢልና ንጠፈር  ዝሕንቦብ  ሮከት  ሕቶ  ንውንጭፍ ። ነገር  ግን  ፡ ገለ ይኸዱ’ሞ  ኣይምለሱን ፡ ገለ  ይኸዱ’ሞ  ይምለሱ ፡ገለ ድማ ጨሪሾም ኣይከዱን እዮም ።

ቁሩብ  ዶ  ይህውትት ኣሎኹ ? ዳሓን ዘመደይ  ናብ  ሶዳን  ጉዳይ  ጥዕና  ክገብር’ዩ  ከይዱ  ነይሩ፡ ‘ ነይ . .ነይ  ኣይሰለጦን  እምበር  ባኣኣ  ገይሩ  ሸተት  ክብለላ’ዩ  ሓሲቡ ነይሩ ‘ ኢልኩም  እንተኸተርኩምኒ  ፡  እዝጊ  ዋንኡ  ጥራይ  እያ  መልሰይ  ። ወይለይ  ከመይ  ኣቢለ  ዳኣ  ብዛዕባ  ሓደ  ዓይነይ  መሊአ ዘይሪኦ  ንዓይ  ዝኣያይ  ሰብ  ክምሕል ። ኣይኮነን  ብኣዝማድና  ብነብስና   እካ   ምምሓል  ተመንዩና ኣሎ. . . ነምሺ ግዳ. . .

ብዝኾነ  ኣነ  ናብ  ሶዳን  ናይ   ምስጋር  ጥሙሕ  ስለ  ዝነበረኒ  ፡ ንዘመደይ  ትስዕም  ኣቢለዮ  ፡  ገና  መቃምጦይ  ከይየጣጣሕኩ  እየ  ናብ  ምጥያቅ  ኣትየ ። ኣነን  ይሓትት  ንሱ  ድማ  ይምልስ ። ብዛዕባ  እዛ  ናይ  ምዕራብ  ጎረቤትና  ዝፈልጦ  ዝነበርኩ  እናኣምጻእኩ  ንክዉስኽ  ይቅስቅሶ .  . . .

ሶዳንን ፖሎቲካን ፡  ሶዳንን ኢኮኖምያን ፡ ሶዳንን ህዝባን ፡ ሶዳናውያንን ባህልን ፡ ሶዳናውያንን ናብራን ፡ ሶዳናውያንን ንቅሓትን ፡ ሶዳናውያንን ስደተኛታትን ፡ ኤረትራውያን ስደተኛታትን ሂወቶምን . . .

ሽሕ  ሕቶ’ዩ . . . . . .

ዘመደይ  ሓየት  ድማ  ንእለት  ናብ  ሶዳን  ስፐሻሊስት  ተቀይሩለይ  ዊዕሉ ።

‘ ስማዕ  እንዶ  ስልጣነኸ .  . .ሰልጢኖም ዶ?’ ኢለ    ክሓቶ  እንከለኹ ‘ ነቲ  ዑደት  ኩቡር ፕረዝደንት  ኢርትራ ኣቶ ኢሰያስ ኣፎርቂ ኣብ ሱዳን ‘ ዝብል ኣርእስቲ  ኣምሪሑ ፡ ፕረዝደንት  ኣብ ትካላትን  ከተማታትን  ሶዳን  ሓንሳብ  ብእግሩ  ሓንሳብ  ከኣ  ብማኪና  ኣናጎየየ  ዘርኢ ናይ  ቲቪ -ኤረ መደብ  ይቕጀለኒ  ነይሩ ። ካመራ  ናይ ቲቪ -ኤረ  ዝቀዳሓቶ  ፡  ስእሊ ናይ  ሓንቲ ኣብ  ዝባን  ዕና  ዝበቆለት ምጭውቲ ዕንበባ  እትመስል  ከተማ -ካርቱም  ድማ ወትሩ እቲ መደብ  እንክምጽእ ካብ ዝምስጠኒ ዝነበረ እዩ ። ከም ዎዮ ሓደ  ሊቅ (ኣማኑኤል ካንት ዶ ይኸውን) ዝበሎዩ ፡ ሰብ  ነቲ  ክሪኦ  ዝደሊ ስለ ዝርኢ ፡  ኣነ ድማ ክሪኦ ዝደሊ ሪአ . . . ነምሺ  በስ

. . . .   .  ኣብ ስልጣነ ዶ በጺሕና  ነይርና ?

ንባዓል  ስልጣነ ፡ ሰልጠነ ፡ ሰለጠ ፡ ስልጣንይ  ፡ ሳላጣ   ዝባሃሉ ክፍተውኒ ጉድ ‘ዮም ። ሰብ  ንስልጣነ  ክሰልጠሉ ኣሎዎ እየ  ዝብል ። ስልጣነ  እኩብ  ሽቶ  ስለ ዝኾነ  ድማ  ቅድም ቀዳድም  ኩሉ  ሰብ  ነነብሱ  ከስልጥን  ኣሎዎ   ። ድሕሪ  እዚ ኩሉ  ሰልጠነ  ዘበለ  ምስ  ስልጡናት  ጀሚዑ  ካብ ሓንቲ  ስልጣንያ   ሳላጣ  ይምሳሕ ማለት እዩ ። ከመይ ፍቾሪስቲክ  ዶ  ኣቢለ ! በሉ ንዓኹም  ስልጣነን  ሳላጣን  ከመይ  ከም ዝዛመዱ  ክትሓስብሉ እናሓደግኩኹም ፡ ናብ  መልሲ  ዘመደይ  ክዎስዶኩም . . . .

ኪር . .ክር .( ነዊሕ  ሳሓቅ)

ዘመደይ ገለ  ዘኪሩ ከምዝሳሓቀ ጥራይ ‘የ  ርግጸኛ  ነይረ ።

ዘይነገርኩኹም እባ . . .

እቲ ቀደም . . . ሰብ  ኤርትራ ገለን  ናብ  ገድሊ  ገለን  ድማ  ናብ  ስደት  ዝብተንሉ  ዝነበሩ  እዋነ  ጁጅ -ማጁጅ ( ካብ  ሓንቲ  ግጥሚ  እየ  መንዚዐያ ) ዘመደይ ‘ዉን  ናብ  ሶዳን  ተሰዲዱ ነበረ ። ቡኡ ቢሉ ከይ ቀጸለ ግና ፡  ኮለነል ዑመር ኣልበሽር  ን ኣልማህዲ  ብዉሑዳት ካልቾ  ኣብ  ዝዓለወሉ  ቕነ  ናብ  ገድሊ  ተጸንቢሩስ ፡ ናይ ተገዳላይ  ቅጽል  ሒዙ  ናብ  ኣስመራ ኣትዩ  ነይሩ ። ኣይወርሒ ኣይዓመት  ግዳ   እዛ   ተገዳላይ  ኣትብል  ቅጽል   ናብ  ናይ  ተስዓ  ተቀይራ ። ዘመደይ በዚኣ  ሕጉስ  ከምዘይነበረ  ድማ  ሓደ  ምሸት  ኣንፊሱለይ   ከምዝነበረ ይዝክር ።

ስለዚ  ዘመደይ  ዓረበኛ ከምዝመልኽ ሒዝኩምኒ ኣሎኹም. . . .ሳሕ( ብዓረበኛ ሓቀይ ዶ  ንማለት እዩ)

ኪር . . ኪር (ሓጺር ሳሓቅ) ኣነ ‘ውን  ሲሒቁ ኢለ  ዳኣ  ሰሓቅኩ ። ዘመደይ ንሓንቲ ኣብቲ ዝሕከመሉ  ዝነበር ኦስቢዳለ ዝረኸባ ሱዳናዊት ሰበይቲ  እናጠቀሰ  ድማኒ  ዕላል -ስልጣነ ጀመረ ። ዘመደይን ኣታ ሰበይትን ዝተማላለስዎ ዝርርብ  ነዚ ይመስል ነበረ . . .

እታ ሰበይቲ – ኢትዮጲ ዲኻ ? ( ብሱዳኒ ኢትዮጳዊ ማለት እዩ)

ዘመደይ – ኣይኮንኩን

እታ ሰበይቲ – ሓበሻ ዶ ኣይኮንካን ?

ዘመደይ  –  ሓበሻ እምበር

እታ ሰበይቲ – ሓበሻን   ዘዪትዮጲን ዳኣ ከመይ  ኣቢሉ  ይኾውን !

ዘመደይ ኮነ ኢሉ ኤርትራዊ  ምኻኑ  ክነግራ ከምዘይ ደለየ  ብሓበን  ኣብራሃለይ ።  ስለምንታይ ኢለ  ብሕቶ ከያዋጠርኩዎ  ከለኹ   ድማ  ጸኒሑ ኤርትራዊ   ምኻኑ ከምዝገለጸላ ሓበረኒ ። ኣልግብ ኣቢሉ ድማ ንኤርትራ  ትፈልጣ  ኣንተኾነት ከምዝሓተታ መለአ ።

ኣታ  ሰበይቲ  ብወገና  እዛ  ዘመደይ  ዝገለጸላ  ዓዲ  ኣብ  ኢትዮጲ  ትርከብ  እንተኾይና  ክትብል  ብሕቶ  ምስመለሰትሉ ፡  ዘመደይ   ብትዕግስቲ  ኤርትራ መን ከምዝኾነት ገለጸላ . . .

. . ንኤርትራን ህዝባን ፡ ታሪኻን ገድላን  እናኣልዓለ . . .

ንሳ  ድማ  እንተ  ናይ  ነገር  ዕብየት (50ታት) ፡  እንተ ናይ  ነገር  ሓድሽ  ፍልጠት  ጽን ኢላ ሰመዓቶ ። ሌሉኡ ምስ ጠረሸ   ድማ  ንትዕግስቱ  ትጥርሽ  ሕቶ  ደርበየትሉ .  . .

‘ ጻሓይ  ኣብ  ዓድኹም  ኣላትኩም’ዶ?’

. . . ዘመደይ ብሳሓቅ  ትዋሕ በለ ። ሰበይቱን ኣብ ሞንጎ ዕላልና ታሓዊሶም ዝነበሩ  ኣጋይሽን  ድማ  ሰዓብዎ ። ኣንተ ኣን  ግን  ምስ ዝሰሓቀ  ዘመደይ  ኣይሰሓቅኩን ። እምበሺ ናብ  ዲቅ ዝበለ  ሕሳብ  ጠሓልኩ ።

. . . ወረ  እንታይ  ከምዝበለ ኣይተረዳንን ። ብዘይ ስክፍታ  ድማ ንክደግመለይ  ተማሕጸንኩዎ ።

ዘመደይ  ሰሓቑ  ከይበተኸ፥  ”ኣብ ዓድኹም ጻሓይ  ኣላትኩም’ዶ ”ኢልትኒ፥  በለኒ ። ነታ  ቀዳመይቲ  ዘረቡኡ  ብካልእ  ስዋሱው ሰሪዑ ። ቀጺሉ ድማ  ሱዳናዉያን  ኣዝዮም  ገርህታትን  ሕያዎትን  ምኻኖም  ናብ   ምግላጽ  ኣተወ  ።

ብርግጽ . . .

ሱዳናዉይን  ገርህታትን  ሕያዎትን  እዮም  ። ዝኾነ ሕብረተሰብ ብጥርኑፍ  ከረአ  እንከሎ  ብኸምዚ ይግለጽ ይኸዉን  ። ናይዞም   ‘ተፈደል’  ንእትብል  ሓረግ   ማዕረ  ስም  ነቢ ማሓመድ  ዝደጋግሙዋን  ዝትግብርዋን  ህዝቢ  ሕያዉነትን ግርህነትን  ግና ፍሉይ  እዩ ። ፍሉይኖቱ ኸኣ  ድሕሪ  ዓመት  ካብታ  ምስ  ዘመደይ  ዘዕለልናልእ  ግዜ  ብትሕቲ ኣፍሙዝ  ብረት  ሓለውቲ ዶብን  ራሻይዳን  ንስክላ ወጺአ  ናብ  ሶዳን ምስ ሰገርኩ  እየ  ኣስተብሂለሉ ።

ሶዳናዉያን  ኣብ ሎሚ  እዮም  ዝነብሩ ። ሎሚ  ፡ ከመይ  ገይሮም  ድራር  እለቶም  ይረኽቡ  ጥራይ  ይሓልሙ ። ከም ትዕዝብተይ  ድማ  ብዛዕባ  ጽባሕን ኪኖ ኪኖኣ ዘለዋ ማዓልታትን  ዝጭነቁ  ኣይኮኑን ።  መንብሮ ድዩ ሓይልዎም  ወላ ነዊሕ ዘታተዩዎ ልምዲ  እዩ  ናብዚ  ኣዉዲቅዎም ኣይፈልጥን  ። ኣብዛ ዓዲ ዓመት ገይረ  ዝተዓዘብኩዎ ግን ንሱ እዩ ።

ናብ  ጻሓይና  ንመለስ . . .

ናዓይ  ዓደይ  ሓቲቱ  ጻሓይ ዶ ወርሒ ዝምልእ ሱዳንዊ ኣይጎነፈንን ። ሓቂ ትሓይሽ ፡ ብዙሕ ዓረበኛ ስለዘይመለኽኩ ‘ውን  ከምቲ  ዝብህጎ  ገይረ  ምስ  ስዳናዉያን  ኣያዕለልኩን ዘለኹ ። ዕድል ምስ  ዝረክብ  ግና ብኣስቶርጋሚ  ገይረ  ታሃነይ  የውጽእ እየ ። ኣዘንግዕ ኣቢለ ‘ውን ደርጎስጎስ  ምባል  ኣይሓደግኩን ።

ዕላል  ዘመደይ  ባዕለ ፈጠራ ዶ ይኸውን ?

ኣብ  ካርቱም  ዓመታት  ዝተቀመጡ  ኤርትራውያን  ከምቲ ናይ ዘመደይ ዝመስል፥  ሕቶ ዘይ ኣኸለ ሕቶ ሰሚዖም  ከምዝፈልጡ  ዘዕለሉኒ  ኣሎው ። እንተ ኣነ  እሞ  ነዛ  ልዕሊ 1.3 ሚልዮን ሰንጣቂት ዘለዋ ። ካብ  ዓለምና   ብልዕሊ 100 ዕጽፊ ኣትገዝፍ ፡ ብልዕሊ 300 ሽሕ  ዕጽፊ ድማ  እትከብድ ጻሓይ  ኣብ ሰማይ ኤርትራ  ከምዘላን ዘይየላን   ዝሓትት ኣይረኸብኩን ። ንኤርትራ ተቀቢሉ  ንጻሓይ  ዝነጽግ  ሰብ ግን . . . .

ብድሕሪ  እዚ ዓሻ ዝመስል ሕቶ ዝጠሓብአ  ጽልማት  ነገር ግኝ ኣሎ ። ንሱ ድማ  እቲ  ንኤርትራ  ምስ ኢትዮጲያ  ሓዊሱ  ዘርኢ ኣብ ኣእሙሮ ዓለም  ዝሰፈረ  ምስሊ እዩ ። ኤርትራን ኢትዮጲያን ከም ጎሮባብቲ  መጠን ፡ እቲኣ  በቲኣ  እቲኣ  ድማ  በቲኣ ፡ ክጥቀሳ  ንቡር’ዩ  ።  ንኤርትራ ከም ኣብ  ክሳድ  ኢትዮጲያ  ዝተንጠልጠለት  ሰንሰለት  ፡  ወይ  ኣብ  ኢድ  ኢትዮጲያ  ከምዝታኣሰረት  ኣንባር ገይሩ  ዘርኢ   ስእሊ ግና ሓደገኛ  እዩ ።

ልዕሊ  20  ዓመት  ናይ  ናጽነት  ዕድመ  ዝገበረት  ሃገር  ኣላትና ። ናጽነት  ዝብሎ ዘሎኹ ነቲ ኤርትራ ንኤርትራ  ጥራይ  ከም  እትዉክል  ዝገበረ  ናጽነት  እየ  ዝዛረብ  ዘለኹ ። ስለዚ  ደጊም ብኢትዮጲያ  ወይ  ንኢትዮጲያ   እትዉክል  ኤርትራ  ፈጺማ   የላን ። ከምዚ ኢሉ ስማ  ኣብ   ስም  ጎሬበታ ጠሊቁ ክትሰምዕ  እንከለኻ ድማ  ትርጉም  ናጽነት  እንታይ  ድዩ  ዘብል እዩ ።

ናጽነት . . ናጻ ምኻን  እዩ !

እዚኣ ብፖሎቲካ  ትታኣረም  ፡  ቢኢኮኖሚ  ትጠዓቀን ንሳን ንሳን እያ። ናጽነት . . . ናጻ ምኻን  እዩ ። ከም ናጻ ሃገር  ወይ  ህዝቢ ድማ  ኣብ    መድረኽ  ዓለም ትዋሳእ ። ናትካ ሃገር ፡ መንነት ፡ ቓንቃ ፡ ባህሊ ፡ልምዲ ፡ድራር ፡ ምሳሕ ፡ ቁርሲ ፡ ሓሳባት ፡ መጽሓፍ ፡ ሙዚቓ ፡ስእሊ ፡ ሳእዕሲዒት ፡ተዋስኦ ፡ፊሊም፡ ጋዘጣ ፡ ሬድዮ ፡ ስርዓት ፡ ሕጊ ፡ ፍትሒ  ከምዘሎካ ድማ ኣብቲ  ዓቢ መድረኽ ተንጻባርቆ ።

ኤርትራ ኣብዚ ዓቢ መድረኽ ንርእሳ   ወኪላ ምውሳእ ካብ  እትጅምር 20 ዓመት ሓሊፉ ‘ዶ ክንብል ጸኒሕና ሓቀይ ? ንማንታይ ደኣ ( ነቶም  ብፖሎቲካን ንግድን  ሕስይስይ ዝብሉላ ሓዲካ ) ኣብ  ካርታ ዓለም ናይ  ተራ ዜጋ ናይዛ ፕላነት ሃሰው ኢልካ ዘይትረኽባ ደቀይ ! ከምገለ እንተረኸብካያ  ‘ውን  ኣብ ከርሲ ጎሬቤታ   ጢሒላ ትጸንሓካ  እሞ  ካብቲ  ገዚፍ  ከርሲ  ከተውጽኣ ኢልካ  እንክትፍትን ድማ  ከምቲ ንዘመደይ ዝገጠሞ   ዘይንቡር ሕቶ  ዝሓቱ  ታዓዘብቲ ትረክብ ።

ኣብዚ ክጥቅልሎ . . .

ኤርትራ ሎሚ  ፡ ኣብ  መድረኽ ዓለም ፡  ሰነፍ ኣላዪን  ፈራሓት ተዋሳእትን  ዝዋዓሉላ ተዋስኦ ትምሰል ። እዛ ተውስኦ ወላ ብርቂ ጽሕፍቲ ትንበር  ፡ ክሳብ ሃብሮም  ኣላይን ፥ ተባዓት ተዋሳእትን  ዘይኮኑላ   ኣብቲ  ዓቢ  መድረኽ  ክንዲ  ጻዕራ  ዝዳረግ  መልሰ -ዕግበት ኣይክትድረርን  እያ ።

ሰሰናዩ !

Advertisements

About habtomkid

I love to think and write about Freedom ,Love ,Friendship and Art
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s